Gisteravond presenteerden we in een volle Onderbroek (haha) de nieuwste Kutgitaar! Toen de presentatie voorbij was, ging het brandalarm af. We leven nog. U kunt de kutgitaar dus ook weer bestellen:

Met bijdragen van Chris van Meulebrouck, Maartje Wortel, Brenda Bosma, Frits Prisse, Oscar Wyers, Jan Willem Sterenborg, Dennis Gaens, Elske van Lonkhuyzen, Johan Roos, Toni van Tiel, Martijn Brugman, Daan Doesborgh, Iris Deppe, Vincent Zegveld en Marc van der Holst.

Op de voorkant staat een panda. In het zakje zit een stuk zoethout.

Je zit met opgetrokken knieën en gebogen hoofd op een stoel in het licht van een bureaulamp. Je vingers trillen. Je rookt. Een grote, brede, gezette man wil antwoord op een vraag die je niet hebt kunnen horen. Dit is een ondervraging. Na een lange stilte geef je antwoord.
‘Nee’.
De man stormt weg, slaat onderweg al wat hij tegenkomt stuk en gooit tenslotte de voordeur achter zich dicht.
Het geluid van de dichtgesmeten deur blijft zich te lang herhalen om nog iets te maken te hebben met wat er zojuist gebeurd is. Je denkt aan oorzaak en gevolg, bedenkt dat het zich herhalende geluid misschien een aankondiging is. Je wacht, maar er gebeurt niets. Je steekt een sigaret op. Je rookt, diep inhalerend, je ogen dicht. Als je je ogen opent is het donker. Je probeert de bureaulamp aan te klikken. Dat lukt niet. Je gaat op de bank liggen.
Als je wakker wordt is de lamp weer aan. Je hoort het geluid van een druppende kraan. Je ligt op je rug. Het plafond trekt je aandacht. Het is gedeeltelijk verkleurd. Je zet een bril op om het beter te zien. Je ziet stukjes van het plafond naar beneden vallen.
Je staat op, ontdekt zoekend naar een sigaret steeds meer afwijkingen in de kamer. Je steekt een gevonden sigaret op aan het vlammetje van de geiser boven de druppende kraan. Je draait de kraan dicht, loopt naar het raam, trekt de gordijnen open. In plaats van het raam is daar nu een aaneenschakeling van deuren. Onder de meest linkse deur komt een rode draad door. Je trekt aan de draad die eerst meegeeft, maar dan blijft hangen. Je probeert de deur te begrijpen. De eerste keer dat je de deur zag leek het van hout, nee, beton, nee, je twijfelt aan je waarneming en de deur is nu van marmer.
Je doet de deur open.
Achter de deur bevindt zich een trap. Op de trap ligt rode draad die naar boven leidt, naar een andere deur. Je klimt de trap op. De deur beneden sluit zich achter je. Je loopt terug, probeert de deur weer open te krijgen, maar deze is nu op slot.
Je klimt weer de trap op. De deur boven staat op een kier en als je deze verder open duwt, kom je in een kamer die bijna identiek is aan de vorige kamer, maar de spullen die eerder stuk waren zijn verdwenen en alles is er grijs. Op de stoel waar jij eerder zat, zit nu de grote, brede, gezette man. Het licht van de bureaulamp schijnt op hem, maar zijn gezicht is niet te zien. Hij stelt de vraag die je eerder niet hoorde:
‘ Nu?’
De kraan drupt weer. Je zwijgt. De man herhaalt de vraag. Je antwoordt.
‘Misschien’.
De man slaat met de stoel tegen de muur tot zijn vingers bloeden en er een hoopje hout voor je voeten ligt. Dan stormt hij weg. De voordeur valt achter hem dicht. Hard. Er dwarrelen stukjes verf van het plafond naar beneden alsof het sneeuwt. Het plafond is nu geheel verkleurd en grote delen van de muren ook. Het geluid van de deur die dichtviel herhaalt zich. Weer. En weer.

Je loopt naar wat eerst de voordeur was: op slot. Het geluid van de druppende kraan en de deur die werd dichtgesmeten echoën terwijl je de gordijnen opentrekt en weer een lange rij met deuren treft. De meest rechtse deur staat nu op een kier. Onder die deur weer de rode draad.
Je loopt naar de geiser met een sigaret. Het vlammetje in de geiser is uit. In het keukenkastje vind je lucifers. Je slaat de resterende spullen in de ruimte stuk, sleept alles naar het midden van de ruimte. Je maakt een hoop. Je steekt de hoop in brand. Je loopt weg van de oplaaiende vlammen naar de deur die op een kier stond, pakt de draad op, klimt de trap op, komt weer in een bijna identieke versie van de vorige kamer. De kamer is nu rood. En leeg. In het midden van de kamer staat weer de grote, brede, gezette man met een kluwen rode draad in zijn handen.

Het was niet zozeer dat ik vrienden met hem wilde worden omdat hij aardig was. Hij was vooral interessant, denk ik. Of beter gezegd: ik vond hem interessant.
Het was in groep zes van de basisschool. Hij was nieuw in de klas en meteen populair. Ik weet niet wat het is, maar die heb je er bij. Altijd stonden er kinderen om hem heen. Hij was een leiderstype. Hij bepaalde wat leuk was en wat niet, en scheen daar ogenschijnlijk weinig moeite voor hoeven te doen. Hoe minder hij zei, hoe meer gewicht zijn woorden kregen.
Net als velen probeerde ik in zijn gunst te komen. Ik maakte grapjes, speelde de malloot, vaak ten koste van mezelf, in de hoop dat hij er om zou lachen. Ik wilde dat hij me als een gelijke zag, als een vriend. Maar hoe meer ik mijn best deed, hoe verder ik van mijn doel afdreef. Ik zag het gebeuren, hoe hij kort grinnikte om mijn grappen, schamper bijna, alsof de manier waarop ik het deed de grap was, en dan zichtbaar verveeld over iets anders begon. Ik kon er weinig aan doen. Ik had geen alternatieven. Het was de malloot of het was niets, zwijgen, onzichtbaar zijn.
Ik greep in. Een soort van laatste, wanhopige poging. We stonden in de gang voor het handvaardigheidslokaal. We moesten wachten tot de deur openging. Ik weet niet waarom we daar stonden te wachten, we hadden nog buiten kunnen spelen, maar we stonden daar. Er waren twee andere jongens bij en uit het niets sprak ik hem aan.
‘Zullen we vrienden worden?’
Hij keek me aan. Het was even stil. De jongens keken naar mij, toen naar hem en toen weer naar mij. Ik had vrolijk geklonken, alsof er een grap ging komen, maar ik meende het. En dat moest toch te horen zijn geweest. Of misschien te zien, een vragend gezicht verraadt veel.
Hij grijnsde. Ik weet niet of het echt onvriendelijk was. Op dat moment kwam het niet zo op me over, maar achteraf zou je dat lachje best als behoorlijk gemeen kunnen beschouwen.
‘Vrienden?’ vroeg hij.
Ik knikte en wachtte af. Hoe kwetsbaar kun je jezelf opstellen?
‘Dat kost een tientje,’ zei hij.
Hij keek naar de andere jongens, glimlachend, toen weer naar mij.
‘Dat is goed,’ zei ik. ‘Ik zorg ervoor.’
Ik liep weg. Ik kon daar niet langer blijven staan. Mijn vraag had me uitgeput. De rest van de dag bleef ik uit zijn buurt en probeerde aan andere dingen te denken. Maar ik was er nog altijd van overtuigd dat het goed zou komen, dat we misschien wel beste vrienden zouden worden.
De volgende dag had ik het tientje – zakgeld van zoveel weken helpen op de boerderij – los in mijn broekzak zitten. Tijdens de les controleerde ik om de paar minuten of het er nog zat. De bel ging voor het speelkwartier. Op het schoolplein leunde hij tegen een muur aan. Er stonden twee meisjes en een jongen bij hem. Ik stond een eind verderop bij de zandbak en draaide mijn rug naar hem toe. Ik viste het briefje van tien uit mijn broekzak en keek nog een keer of het wel klopte. Misschien had ik me vergist en stond ik daar met een heel ander biljet. Maar het was een blauw briefje, tien gulden.
Ik liep naar hem toe en ging bij het groepje staan. Een van de meisjes sprak over de meester van vorig jaar aan wie ze een hekel had. Ik luisterde mee. Toen er even niets gezegd werd, zocht ik het tientje in mijn broekzak. Dat ging niet soepel. Het briefje bleef steken. Het viel op, ze keken naar de broekzak waar mijn hand in was verdwenen.
‘Ik heb het geld bij me,’ zei ik, maar ik had het biljet nog steeds niet te pakken.
‘Mooi,’ zei hij en glimlachte.
De jongen die naast hem stond wilde net iets gaan zeggen toen ik het geld tevoorschijn haalde.
‘Zijn we nu vrienden?’ vroeg ik.
Hij nam het tientje aan.
‘Ja hoor.’
Ik begon snel een verhaal te vertellen, een grap. Hij luisterde en daarom luisterden de anderen ook. Op het eind lachte hij. Toen vroeg hij iets aan de jongen. Het had er niets mee te maken. Ik stond erbij, maar daar was alles mee gezegd. De bel ging. Het speelkwartier was voorbij.
Hij heeft niet lang in mijn klas gezeten. Hooguit een jaar, maar ik denk korter. Hij moest verhuizen omdat zijn vader een andere baan had. Ik heb hem nooit meer gezien. Ik weet niet meer hoe hij heet. Ik herinner me alleen zijn gezicht nog een beetje. En dat hij blond haar had. Al kan dat ook lichtbruin zijn geweest.

Aleid weet niet wat recensenten doen als ze haar bundels lezen,
maar ze weet wel dat elke erotische ontboezeming haar dichter
bij Een Grote Poëzieprijs brengt.

Als vrouwen in 1945

het woord “pijpen” in de mond hadden mogen nemen waren er
boven Hiroshima wijdbeense dichteressen geparachuteerd en
had Nagasaki gesmeekt om een atoombom.

Haar volgende project is een pornofilm,

waarin alle schaamte wordt bedekt met keurmerken, zonder
tropisch hardhout, met scharrelvlees, in het verleden behaalde
resultaten en garanties voor de toekomst.

Als ik de nieuwe Starbucks op het station in Nijmegen binnenkom staan er zes mensen achter de balie. Het is er verder leeg, op een dikke compacte man in pak met een clipboard na die zittend iets uitlegt aan nóg een medewerker van de Starbucks.
De zes hoofden achter de balie kijken me aan.
“Zeg het maar,” zegt het tweede meisje als de eerste niks tegen me zegt en me alleen maar aanstaart.
“Euhm,” zeg ik. “Hoe groot is een middel latte ook weer?”
Een derde houdt een middelgrote beker omhoog en zet ‘m weer terug.
“Hoe die maar,” zeg ik.
“Een Venti Latte!” roept de vierde naar rechts en de vijfde en de zesde komen in beweging. De hand van de vierde vist een grote beker uit de stapel en de tweede noemt een bedrag en de derde vraagt hoe ik heet. Ik kijk rond. Er is verder niemand in de zaak. De zes hoofden kijken me aan. Iedereen staat even stil. Ik lach scheef. Er wordt niet terug gelachen. Achter me hoor ik de dikke man mompelen tegen de zevende medewerker en die mompelt van jaja en neenee. Buiten klinken de schel krassende wielen van een trein die over een wissel gaat.

“Euh, Hanneke?” zeg ik. Ik twijfel en ik weet niet waarom want ik heet toch echt zo.
“Ja?” zegt de eerste.
“Ja?” zeg ik.
Driftig begint de vierde op de beker te schrijven en de tweede noemt nog een keer een bedrag. Ik grabbel in mijn portemonnee.
“Dan mag u nu naar de volgende balie lopen,” zegt de vierde en wijst.
Ik versta wel wat ze zeggen, maar ik begrijp het niet meer.
Ik ben heus wel vaker bij een Starbucks geweest, al ben ik daar niet trots op. Ik kwam daar vaak, vroeger, lang, lang geleden in 2002, toen ik in Nieuw Zeeland werkte. Overigens ging ik daar altijd stiekem heen want iedereen die ik kende daar was heul erg anti-Starbucks. Boven de kleine niet-Starbucks koffiezaken aldaar hingen grote borden waarop “Locally Owned” stond om te verzekeren dat er geen Amerikaanse multinational achter zat.

Ik schaam me dat ik toch nog af en toe koffie hier koop.
In de hel.
“Watte?” zeg ik. De eerste, de tweede en de derde kijken me aan.
“Dat u mag doorlopen,” zeggen de tweede en de eerste door elkaar heen. De derde wijst naar de volgende balie. Ik stommel door naar de volgende balie. De dikke man wijst in het rond en het zevende Starbuckspersoneelslid noteert waar hij naar wijst op een clipboard. Buiten bliepen de palen van de chipcards. Binnen lijken alle geluiden zwaar te zoemen, zoals in films, als het warm is in een motelkamer en de hoofdpersoon op bed ligt en gehypnotiseerd naar de ventilator kijkt.
“Hanneke?” vraagt de zesde. Ik schrik op.
“Hè?” zeg ik.
“Hanneke?” zegt de zesde en zet een beker op de balie.
Ik pak de beker op.
Ik loop naar de trein. Binnen staan de zes achter de balie voor zich uit te kijken. Ik denk aan de Efteling als ik de trein instap. Vroeger dacht ik altijd dat die poppen gewoon doorleefden als het nacht was. Later leerde ik dat de boel uitschakelt als ze dichtgaan. Wat betreft de Starbucks heeft niemand me nog uitgelegd wat er met de personeelsleden gebeurt als iedereen eenmaal weg is.
Maar ik verwacht niet veel goeds.

Thierry en Martha zitten in de trein, tegenover elkaar. Naast hun grote tassen en jassen. Thierry drinkt een halve liter Heineken.

Martha: Ik ben op.
Thierry: Er zit nog een beetje in.
Martha: Ik ben op, zei ik.
Thierry: O.
(…)
Martha: Is dit nummer drie al?
Thierry: Wat?
Martha: Of dit nummer drie is.
Thierry: Ja, drie.
(…)
Thierry: Er zit nog een beetje in.
Martha: Heb je die gepakt toen ik naar de wc was?
(…)
Martha: Thier.
(…)
Martha: Thierry.
Thierry: Ik zit na te denken wanneer ik die gepakt heb. Ja, volgens mij toen jij naar de plee was.
(…)
Thierry: Dit waren vroeger allemaal weilanden.
(…)
Martha: Heb je nog geld voor de bus?
Thierry: Niks, nada, noppes.
Martha: Misschien heb ik dat nog wel.

Martha pakt haar portemonnee.

Martha: Hier precies vier euro.
Thierry: En jij dan?
Martha: Ik kan met dat abonnement. Dan check ik halverwege wel uit.
Thierry: Doe maar twee, dan probeer ik het met een dagk–
Martha: Thierry, ik heb geen zin in gezeik vandaag we doen het gewoon normaal.
Thierry: Vorige keer ging dat met die dagkaart.
Martha: Ik wil geen gezeik. Hier, vier euro. Jij koopt gewoon een kaartje en ik kan dan met dat abonnement. Dan check ik halverwege wel uit.
Thierry: Hoe laat gaat die bus eigenlijk?
Martha: Om 38. We moeten dus op tijd al naar voren lopen.
Thierry: 38? Dat halen we niet.
Martha: Jawel. We moeten gewoon als we bij Bunde zijn alvast naar voren lopen. Dat we bij de deur staan. Dat halen we precies.
Thierry: Dat halen we niet.
Martha: Thier, dat halen we. We moeten als we langs Bunde komen gewoon al naar het balkon lopen. Dat halen we precies.
Thierry: Het wat?
Martha: De bus.
Thierry: Nee, het balkon?
Martha: Zo heet dat.

Thierry: Dit ook. Allemaal weiland vroeger.
Martha: Doe je je jas vast aan?
(…)
Martha: Thier, doe je je jas vast aan?
Thierry: We zijn er nog lang niet.
Martha: We moeten zometeen al bij de deur staan.
Thierry: We zijn er nog niet, hoor.

Thierry pakt een pakje shag uit zijn broekzak en draait een sjekkie.

Martha: Dat wordt snel roken dan, Thier.
Thierry: Dat haal ik wel.
Martha: Doe je je jas vast aan? We moeten naar het balkon lopen.
Thierry: Wat?
Martha: Het balkon. Doe je jas aan.

Thierry stopt de sigaret achter zijn oor, zet zijn blikje op het tafeltje en doet zijn jas aan. Ze staan op. Thierry pakt het blikje en ze lopen het gangpad in.

Martha: Ik ga bij je weg.
Thierry: Dat doe ik buiten wel. Er zit nog een beetje in.